Kündekari Sanati !!!

Kündekâri
Kelime anlamı ince marangozluk işi, kıymetli ağaçların işlenmesidir. Bir işin
kurnazlığı anlamına gelen “künd”, Türkçede kavramak anlamında kullanılmakta.

İlk örnekleri
12. yy.da Halep, Mısır ve Anadolu’da rastlanır. Her üç merkezde de paralel bir gelişme gösterir. Bu yoğun bezeme tekniğinin ortaya çıkış sebebi tamamen tekniktir. Ceviz, abanoz,armut, elma, şimşir, sedir ve gül gibi değerli ağaçlar kullanılır.

Kenarlari negatif ve pozitif degerlerde oyulmus, cokgen ve yildiz biciminde ayri ayri kesilmis, rumi ve palmet kabartmalariyla bezenmis parcalar ile ahsap kirislerin birbirine gecmesi biciminde uygulanan ve buyuk bir ustalik isteyen kundekarinin, bezeme kompozisyonu geometrik bir semaya dayanmaktadir. Gokyuzundeki yildizlari ve sonsuzlugu ifade eden yildiz, sekizgen, ongen, baklava gibi bircok geometrik desenle birlikte uygulanir. Aralarina farkli tur ve renklerde kucuk ahsap plakalar konarak bazi orneklerde oyma isciligi, sedef, baga, fildisi kakma isciligi de kompozisyona dahil edilir.

Hazirlanan parcalar birbirine ayrica baglayici bir malzemeyle tutturulmadigindan, kundekarinin uygulandigi ahsap yuzeylerde zamanla ayrilmalar olmaz. Kundekari teknigiyle yapilmis bazi orneklerde dayanikliligi artirmak icin gecmelerin arkasinda, yine ahsaptan yapilmis bir iskelet kullanilir. Degisen mevsim sartlarinda isidan ve nemden etkilenmeyecek nitelikte bir agacla calisilir ve birlesme yerlerindeki kanallarda birakilan hava paylari sayesinde, ahsap isciliginde zamanla ortaya cikan catlak ve sismeler onlenir. Bu nokta goz onunde bulunduruldugunda kullanilan malzemeler ic mekanlar icin ceviz, simsir, armut, kiraz, sapelli (maun); bezemelerde abanoz, tik, yilan agaci, venge, peleseng, sapelli, altin varak, baga (deniz kaplumbagasi kabugu), gumus, fildisi, sedef, yakut ve zumrut gibi degerli materyallerdendir. Dis mekanlarda ise, mese, sapelli, ireko, tik, disbudak gibi sert hava sartlarina dayanikli agaclar kullanilmaktadir.

Konya Alaaddin Camiinin, Beysehir Esrefoglu Camiinin, Nigde Sungurbey Camiinin, Urgupteki Taskin Pasa Camiinin, Birgi Ulu Camiinin, Manisa Ulu Camiinin, Bursa Ulu Camiinin, Balikesir Zaganos Pasa Camiinin minberlerinde; Bursa Yesil Cami ve Turbesinin kapisinda Anadolunun essiz kundekari ornekleri bulunmaktadir.

Zivanalar deliklere ve tablalar kiris sitemi ile birbirine oturur, binlerce parcayi sadece iki dis seren ayakta tutar, bu yetmezmis gibi, uzerine Ebced hesabiyla tarih ve isim bile dusurulur. Iste boyle derin manalar esliginde derin bir el maharetidir kundekari, sabirla naksedilen bir sattir.

Yorumlar

Yeni yorum gönder

Bu alanın içeriği gizlenecek, genel görünümde yer almayacaktır.
  • Web sayfası ve e-posta adresleri otomatik olarak bağlantıya çevrilir.
  • İzin verilen HTML etiketleri: <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <img> <b> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Satır ve paragraflar otomatik olarak bölünürler.

Biçimleme seçenekleri hakkında daha fazla bilgi

Anket

Sitemizi nerden buldunuz?:

Son yorumlar